Zamek był jednocześnie domem, miejscem pracy, centrum zarządzania majątkiem i punktem obronnym. Jego rytm wyznaczały pory roku, obowiązki mieszkańców oraz możliwości, jakie dawała architektura.
Nie tylko komnaty rycerzy
W dużej warowni mieszkali nie tylko właściciele i zbrojni. Potrzebni byli kucharze, rzemieślnicy, służba, stajenni, zarządcy oraz duchowni. Wiele osób przebywało w obrębie zamku tylko w ciągu dnia, inne zajmowały skromne pomieszczenia w zabudowaniach gospodarczych.
Warunki zależały od epoki, regionu i zamożności gospodarza. Kamienne ściany dawały bezpieczeństwo, ale bywały wilgotne i chłodne. Ogień w kominku lub piecu ogrzewał głównie najważniejsze pomieszczenia, a tkaniny i drewniane okładziny pomagały ograniczyć utratę ciepła.
Kuchnia, woda i codzienna praca
Zapasy przechowywano w spiżarniach i piwnicach. Podstawą pożywienia były produkty zbożowe, rośliny strączkowe, warzywa, nabiał i — zależnie od statusu oraz kalendarza postów — mięso lub ryby. Dostęp do wody zapewniały studnie, cysterny albo pobliskie cieki.
Codzienność zamku nie przypominała nieustającej uczty. Była siecią obowiązków: napraw, przygotowywania jedzenia, opieki nad zwierzętami, pilnowania bram, prowadzenia rachunków i przyjmowania gości. Dopiero spojrzenie na wszystkie te zajęcia pokazuje zamek jako żywy organizm.